Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ (Մատենադարան)

Մատենադարանը, , որը հիմնադրվել է 1959 թվականին, Հայաստանի ամենաարժեքավոր մշակութային հաստատություններից մեկն է։ Այս տպավորիչ  գիտահետազոտական ինստիտուտը  ձեռագրերի աշխարհի ամենամեծ հավաքածուներից մեկի տունն է։ Ավելի քան 17000 ձեռագրերով, 450000 փաստաթղթերով և 3000 հնագույն գրքերով  այս հավաքածուն աշխարհի կարևոր մշակույթային շտեմարաններից է։

Մատենադարանի ցուցասրահները այցելուներին ներկայացնում են Հայաստանի միջնադարյան գիտության, գրականության և արվեստի աշխարհն՝ Սբ Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից 405 թվականին  հայոց գրերի ստեղծումից մինչև 18-րդ դար։ Թանգարանում ներկայացված են մագաղայա հայագիր մատյաններ, բնական բաղադրիչներից պատրաստված հայկական հազվագյուտ և վառ մանրանկարներ։Հատկապես յուչահատուկ  կարմիր երանգները,  ստացվել են Որդան Կարմիր միջատից՝ դարերի ընթացքում պահպանելով իրենց փայլը: Այցելուներին զարմացնում են  հսկա Մշո Ճառընտիրը (28 կգ) և հավաքածուի ամենափոքր ձեռագիրը (190 գ): Թանգարանն ունի նաև հարուստ օտարալեզու ստեղծագործությունների հավաքածու։

Հայոց ցեղասպանության  ոգեկոչման սրահում ցուցադրված են Մեծ Եղեռնի տարիների եզակի փաստաթղթեր, Կիլիկյան և Արցախի դպրոցներին նվիրված սրահներում ներկայացված են հայկական մանրանկարչական  ուշագրավ գլուխգործոցներ, միջնադարյան բժշկության սրահում  կարելի է ծանոթանալ գործնական խորհուրդներով պատմական բժշկական տեքստերի:

Մատենադարանը նաև ծառայում է որպես առաջատար գիտահետազոտական ​​և մշակույթային կենտրոն, ուր ստեղծված են բոլոր հարմարություններն  նրանց համար, ովքեր ցանկանում են  խորանալ հայոց պատմության, լեզվի և ձեռագիր արվեստի պատմության մեջ: